Cuộc đời ngoài cửa

7

Ông mở mắt, liếc đồng hồ, đã chín giờ hơn. Con gái không thấy trong phòng. Một mẩu giấy được chặn bởi cái điện thoại của ông: “Ba dậy trễ. Con ra ngoài ăn sáng, đi dạo dạo chút nghe”.

Đi dạo dạo, vừa đọc dòng chữ ấy, mọi hình ảnh đêm qua lập tức ập về, hiển hiện trong ông. Một nỗi nhớ, một khoảng buồn mênh mông, rút sâu từ đáy ngực. Cùng đó là cay đắng. Bằng trí tưởng tượng và thể trạng đã phục hồi sau giấc ngủ, ông thử tìm lại cảm giác đêm qua. Tất cả là sự thực.

Ông vào phòng tắm, nhìn kỹ lại mình trong gương. Một hành động đã rất lâu rồi, ông chẳng hề có nhu cầu, dù vẫn cạo râu mỗi ngày. Thời gian, những biến cố và bao khốn khó đọng dài trên mỗi nếp nhăn. Lớp đồi mồi bắt đầu tràn lên từ cổ. Sự hủy hoại song hành mỗi ngày tồn tại. Ông đã thực sự già và bước sang biên giới của quán tính cuộc đời.

Lục một gói cà phê từ ba lô, tủ lạnh có đá, ông chế ly cà phê lâu nhất xưa giờ. Bởi xen giữa mỗi hành động là những khoảng dài ngồi lặng. Cảm giác như tự thời mới lớn, hồn bỗng dưng lạc nẻo. Nhưng giờ đây, ông đang ở phía đối diện cái tâm trạng mới lớn ấy, qua cung tròn quy luật thời gian.

Từ ban công lầu ba, ông có thể thu trọn tầm nhìn cái làng chài xa lạ này. Mái quán cô nằm mé phải, dưới mấy ngọn dừa chao chát gió. Hẳn cô chưa dậy, quán giờ này cũng ngủ. Ý tưởng trở lại nơi ấy day dứt trong ông. Một nỗi ê chề, hao hẫng và ngơ ngác. Ông nhớ gương mặt kề sát mặt mình, hàng mày, chiếc mũi, đôi môi. Nhớ đến từng chi tiết nhỏ. Lòng ông có những thoáng khắc dường như thắt nghẹt. Da diết muốn tìm lại cảm giác đêm qua thêm một lần nữa. Nhưng như một tàn lửa chưa kịp thoát khỏi ngực đã tắt ngúm trong cái khoảng tối vô biên ở chiều ngược lại. Bẽ bàng, tuyệt vọng.

Ở lại? Lên đường? Lên đường? Ở lại? Cho dù chọn hướng nào, sự tạm thời, trôi dạt cũng là tất yếu. Một vòng xoay mãi quẩn quanh. Giấc mơ về một ngôi nhà trên đồi cát, có hoa lá cỏ cây, mặt nhìn hướng biển cũng đồng nghĩa một nấm mồ. Chẳng ai đợi ông trong cái ngày mai đó.

Ông lục ba lô, tìm cuốn sổ cùng cây viết. Bài thơ tràn ra cùng dòng lệ trôi dài má ông. Rất hiếm khi ông viết nhanh đến vậy.

Rồi cũng phải về thôi

Về nghe tiếng hoa mưa chiều sau cửa khép

Những ngày dài thật ngắn

Ngồi lặng nhìn hạt nắng vẽ một vòng không

Biển vỗ ngàn năm đâu đó mơ hồ

Về ngồi

Gọi người

Ơi người - người ơi

Phải chăng xôn xao đã là xa mù?

Nửa bàn chân xin người một giọt vui

Giờ loang thành tiếng gọi nửa khuya giật mình nghe trăng lạnh

Buồn ơi là gió

Thùy dương nâng gió mà chi?

Biển vỗ ngàn năm mà chi?

Cồn cát chạy về phía khuya những nấm đồi hoang lúp xúp

Mơ ngồi lại một mình

Rồi lại mơ cất bước

Còn mấy ngày đâu để yêu nốt nơi này

Giá mà có thể cho nhau?

Ru nhé

Ừ ru đi

Áp má tay mình như tay mẹ

Hơ, gió thùy dương như giọng người

Thôi an vui nốt chút này

Vai loang sương chạm vòm bí ẩn

Rùng mình đẫm giọt với hư vô

Hát nhé

Ừ hát đi

Hát cho hòn sỏi giữa ngàn khuya

Hát cho chiếc lá rụng đầu nguồn

Hát mà tự tay mình lau nước mắt

Con dế đầu non ơi

Làm sao về chết trong biển mặn

Bất lực thế này ư?

Đi nhé

Ừ thì đi,

Thôi đứng dậy đi

Đi như hạt nắng nẻo tường phía đông

Đi như hạt nắng nẻo tường phía tây

Đi một vòng mà chạm cành đa

Đi một vòng mà va cành đào

Đi cho chẳng phải ngồi

Ừ thế

Lại khóc

Khóc một mình nữa rồi sao?

Mai lúp xúp phía cuối đồi kia

Tiếng hoa rơi nhập vào trùng sóng

Một vòng không hạt nắng

Còn ai yêu giúp chốn này không?

Đừng khóc nhé

Thôi thế mà lại khóc

Còn ai yêu hơn mình chốn này không?

Đọc bài thơ thêm một lần nữa, nước mắt vẫn trôi dài, ông muốn gửi nó cho cô. Nhưng ngay lập tức, ông biết, với cô thơ ca hoàn toàn xa lạ. Cũng như những bóng người tất tả dưới kia, những bờ vai phủ muối dưới kia, những mảnh hồn đơn giản dưới kia, có chăng đang được gửi vào nỗi phấp phỏng của bình an trời bể. Một con cá nhỏ trở về, không phải trải qua phong ba bão táp, ấy mới là nhịp đập trong tim của họ. Ngay cả ở thành phố, đã bao năm rồi, ông chẳng còn xuất hiện trên mặt báo với những bài thơ. Các báo không còn đăng thơ nữa. Chút linh hồn ký thác trên vần nhịp này giờ đã trở nên phù phiếm với bất kỳ ai.

Không, chẳng có chỗ nào nơi đây dành cho ông cả. Cách tốt nhất, hãy tiếp tục lên đường. Trốn chạy và gạt bỏ. Nếu không tất cả sẽ sa lầy. Có con gái trong cuộc hành trình này, ông không thể tìm đến một lựa chọn nào khác.

Ông bấm máy, gọi cho con.

Con về phòng trọ, mình thu dọn để đi thôi con ạ.

Sao đi bất ngờ vậy ba?

Ừ... mỗi nơi có lẽ mình chỉ nên ở một đêm thôi.

***​

Khoảnh khắc ôm cua, nhập lại quốc lộ, ông ngoảnh nhìn con đường cát trắng ngược về hướng biển thêm một lần nữa. Chẳng có gì khác, trên cả hành trình này, ông sẽ lướt qua hàng ngàn, hàng vạn con đường như thế. Nếu một ngày còn muốn quay về, tìm lại, khả năng cô vẫn ở đó, để ngồi cùng ông một đêm biển khuya đầy gió, có thể tin sẽ mãi mãi chẳng còn. Phần cô, có lẽ cũng như ông, một cuộc dạt trôi bất tận. Ông chỉ cắt ngang cô thoáng khắc đêm qua, trên dặm đời dằng dặc. Ông thực sự nhớ cô, nhưng bất lực, chông chênh theo mọi nghĩa. Miệng thì thầm, ông quay nhìn gương chiếu hậu: Vĩnh biệt.

Sáng nay ba làm sao vậy?

Có sao đâu con - Ông giật mình tỉnh thức.

Đêm qua con hơi khó ngủ.

Ông chột dạ.

Tại sao vậy con?

Mấy lần thức giấc, thấy ba chưa về, con cũng hơi sợ.

Ừ, tại ba... cũng buồn, ngồi... một mình nên uống hơi nhiều.

Quán ở đây họ cũng mở khuya vậy sao ba?

Không - Một lần nữa ông chột dạ, nhưng may mắn tìm được ngay câu ứng phó - Ba ngồi ở bờ biển. Mua bia ra đó ngồi.

Có chi đâu, nếu buồn, ba cứ uống. Con cũng quen ngủ một mình rồi. Chẳng qua ở chỗ lạ, cũng thấy ớn ớn.

Ông tìm cách chuyển hướng câu chuyện.

À, từ lần đó, mẹ còn gọi nữa không con?

Đúng như con dự đoán, không hề. Chắc lúc ấy mẹ khùng vậy thôi.

Con đừng nói về mẹ như thế.

Có gì đâu ba, bây giờ ai chẳng khùng. Con có một trăm đứa bạn, cả trăm đứa khùng hết trơn. Mỗi đứa khùng bởi một lý do khác nhau. Đứa gia đình. Đứa yêu đương nhăng nhít. Nhiều đứa khùng rất... mông lung, chẳng hiểu tại sao khùng. Trẻ khùng kiểu trẻ, già khùng kiểu già. Ba không thấy như thế à?

Ông nghe ớn lạnh. Một vệt hồi ức nháng lên. Cái khoảnh khắc hai đứa học trò lao thẳng vào nhau, giữa giờ chơi, ông đứng đầu cầu thang lầu trên, nhìn xuống lầu dưới. Tất cả như cứng lại. Và dãy hành lang đầy máu. Cái mùi tanh, khi đã đập vào tri giác bất kỳ ai, sẽ còn giật lên trong mỗi cơn mê hoảng đến suốt cả cuộc đời. Và hàng trăm ánh mắt trẻ măng, vừa mới lớn, đã lưu nó vào ký ức, trong buổi sáng kinh hoàng ấy. Bao nhiêu trang văn trừu tượng ông truyền đạt, vẽ vời, hoàn toàn vô nghĩa, chỉ sau một tích tắc sự thực hiển hiện. Ông không thể nào lý giải nổi. Hai đứa học trò hôm qua còn là bạn thân, sau nhát dao một đứa ra đi, một đứa vướng vòng lao lý và để lại sự khủng hoảng tinh thần cho hàng trăm kẻ khác. Chẳng lẽ phải lãnh đạm đưa ra một từ duy nhất: Khùng?

Xét riêng con gái, đôi lúc ông thấy nó ngây thơ, đơn giản đến độ nhợt nhạt, đôi lúc lại thấy nó già dặn, từng trải, tới mức chai lì. Đã bao ngày gặp lại, ý định hiểu hơn về con nơi ông gần như chẳng đem lại một kết quả nào. Ông đã từng mơ về nó, một giấc mơ đầy chất cổ điển. Cô bé mặc áo dài, những ngón tay trên hàng phím piano, một đêm Giáng sinh, ông cùng vợ ngồi bên ly rượu vang ngắm con... Và giờ nó đó, lênh đênh trên hành trình vô định cùng cha, gói gọn tất cả vào một chữ khùng.

Những cồn cát đầy nắng vẫn trải dài, song sắc xanh đã dần chiếm chỗ. Dải duyên hải bắt đầu được xen bởi những cánh đồng lúa nước, những ruộng muối, những làng mạc mang nhiều màu sắc thân thuộc hơn đối với ông.

Điện thoại của ông bất ngờ đổ chuông. Một số máy lạ. Ông vừa bấm phím nhận cuộc gọi, đã nghe đầu kia chát chúa.

Mày tới đâu rồi, có lên tao không?

Mấy lần ông “xin lỗi, anh là ai”, giọng nói bên kia vẫn cấp tập. Ông phải thét lên, nhắc lại:

Xin lỗi, anh là ai thế?

Mày quên tao rồi à, thằng chó chết? - Và gã xưng tên.

Ông lục tung trí nhớ. Lờ mờ nhận ra, hình như gã. Người ông gặp cách đây đã rất lâu, trong một hội nghị văn chương. Gã từ cao nguyên xuống, đem theo mấy thùng sách, liên miên ký tặng mọi người.

Tôi nhớ ông rồi.

Mày lái xe đi khắp thế giới phải không, tao vừa điện thoại nghe tụi nó nói.

Ông nói quá, lòng vòng trong nước chút thôi. Nhưng tôi đang chạy dưới này, ven biển, xa ông lắm.

Xa cái chó gì, mày quẹo trái, vượt đèo lên tao đi. Đã nói là đi khắp nơi, sao lại không lên núi? Lên đây, tao dẫn mày tới đâu cũng được. Tao là vua núi rừng mà.

Vậy à? Nhưng ông để tôi suy nghĩ.

Chẳng suy nghĩ cái chó gì cả. Mày tới đâu rồi?

Ông ước đoán lờ mờ, báo địa danh cho gã.

Chạy thêm gần trăm cây nữa, thấy cái ngã ba rất lớn bên trái. Hỏi tên con đèo rồi cứ hướng tây mà tiến cho tao.

Tôi đi cùng con gái. Ông cúp máy đi, để tôi tham khảo ý kiến nó cái đã. Rồi sẽ gọi ông sau.

Ý cái chó gì, vợ đã sợ, con cũng sợ nốt sao? Hồi đó mày từng hứa sẽ lên tao. Nếu chuyến này không lên, tao có dịp xuống đó sẽ bẻ cái cổ mày ra.

Vậy à. Quả thực tôi cũng chẳng còn nhớ nữa. Bao năm rồi còn gì.

Mày không nhớ tao, nhưng tao vẫn nhớ mày.

Ông buông máy, thần người. Xâu chuỗi những hình ảnh về gã, ông cũng chỉ nhớ thêm được vài chi tiết. Một tên ồn ào, chịu kết giao. Hội nghị năm ấy mới diễn ra nửa ngày, gã đã quen hầu như tất cả. Lãnh vực sáng tác cụ thể của gã, thật khó định vị. Trong những ấn phẩm của gã tặng ông lần ấy, truyện ngắn xen lẫn tùy bút, lâu lâu điểm một bài thơ, cuối cùng là phụ bản mấy ca khúc. Đặc biệt phần bìa, minh họa bên trong cũng là của gã.

- Ba có người bạn vừa mời mình lên cao nguyên chơi. Ý con thế nào?

Tùy ba thôi - Con gái ông gỡ một bên phone tai.

Giờ mình sẽ vượt một cái đèo. Thiệt tình ba chưa lái đường đèo bao giờ, nên cũng thấy hơi run.

Nếu ba muốn lên thì cứ lái chậm thôi.

Ừ, ba cũng muốn trải nghiệm. Đã có cuộc đi này, mình nên đi cho hết cho biết.

Con gái gật gật, không biết theo nhịp nhạc hay theo ý ông.

Mặt trời chiếu xiên trước mắt khi ông tiến vào chân đèo. Một rừng lau trắng mở ra. Thứ lau cao ngất, bản rộng, ngả rạp trong gió. Chiếc xe với những tiện nghi kỹ thuật, an toàn không mấy tân kỳ, khiến ông phải cẩn trọng gò tay lái, song mắt vẫn không thôi bị mê hoặc bởi cảnh vật ven đường. Tất cả đều hoang sơ, lộng lẫy đến choáng ngợp. Qua khỏi đoạn lau trắng, những trảng hoa vàng rực tiếp nối ở cao độ lớn hơn. Sắc hoa hòa trong sắc nắng chiều giữa khoảng giao mùa, khiến ông run rẩy.

Chắc mình phải dừng xe ngắm cảnh chút con ạ.

Con cũng muốn đi vệ sinh. Ba chạy liền mấy tiếng rồi.

Ông tìm một khoảng đất trống gần lề đường, phía trước có mũi đất nhô ra, chạy hút tới mép vực. Rừng chập chùng qua từng lớp không gian nhòa dần, nhòa dần đến vô biên. Chưa khi nào tầm nhìn của ông có thể hút xa từ một độ cao như vậy.

Đèo là đây, núi là đây. Đứng trong không gian này ông mới cảm nhận hết được vẻ mênh mông, kỳ vĩ của thiên nhiên cũng như sự nhỏ bé của con người.

Con gái ông đã đứng sau lưng, rút điện thoại bấm mấy kiểu ảnh.

Tối nay con dám ở lại đây không? Mình sẽ dựng cái lều, ngay chỗ này. Đốt một đống lửa và ăn tối - Ông phác ra một cảnh tượng đầy chất phim ảnh, cũng là mơ ước từ lâu.

Ở lại đây? - Con bé trợn mắt nhìn ông.

Con... lại sợ ma à?

Sợ người ấy chứ.

Ở đây làm gì có người hả con?

Ba hãy tưởng tượng một chiếc xe tải chạy đêm. Một gã tài, một gã lơ. Họ thấy cái lều ở đây và dừng xe... hỏi thăm. Chỉ có ba và con đơn độc. Nếu họ làm gì con, ba chống cự nổi không? Đó là chưa kể, họ siết cổ ba con mình, quăng luôn xuống vực, rồi lái cái xe đi. Như trong báo vẫn nói vậy đó.

Ừ nhỉ - Ông thần người.

Những lời cảnh báo đầy thực tế của con khiến ông hụt hẫng. Thiên nhiên kỳ vĩ, mê hồn, nhưng nỗi bất an ở đâu cũng vậy. Nó luôn rình rập, chẳng chịu buông tha để ông bay bổng lấy một ngày. Ông thở dài.

Buồn con nhỉ. Cảnh thì khác, nhưng người vẫn thế.

À, ba nói cái này con mới chợt nhớ. Hồi sáng nay con gặp một vụ... ớn lạnh.

Chuyện gì vậy con?

Khi ba còn ngủ, con dạo lòng vòng ra biển chơi trước khi ăn sáng. Đúng lúc tàu cá về. Họ chuyển cá lên bờ. Có một người đàn ông chân đi cà thọt, ra ngoài đó lượm mót cá. Rồi chẳng hiểu sao, hình như ổng ăn trộm một con cá. Thế là họ uýnh ổng, ngay mũi, máu không à. Chẳng ai can hết. Ổng bụm sống mũi bể, với cái áo rách đầy máu lết lên bờ, con nhìn muốn xỉu.

Trời ơi, ba tưởng người dân ở đó hiền lành lắm chứ?

Ai mà biết. Con thấy vậy đó. Ổng tàn tật, người ta vẫn uýnh ổng.

Chắc ổng... ăn trộm nhiều lần rồi?

Mấy cái tàu bự chảng, cá không. Ổng lấy một con, ăn nhằm gì.

Thế con... có đến an ủi ổng không?

Chi vậy ba? Con an ủi ổng, để người ta nghĩ con cũng như thằng ăn trộm sao. Nhìn thì tội vậy chớ cũng kệ ổng thôi. Phiền lắm.

Ông cảm thấy mụ mị. Cảnh vật trước mặt chợt nhuốm một làn khói xám. Chẳng biết thực hay hư. Ông thở dài.

Thôi mình đi tiếp. Từ đây đến chỗ bạn ba cũng còn cả hai trăm cây số. Đường lại đầy đèo dốc, lái hổng quen. Khéo chạy tới khuya mất. Rồi không biết có kịp để người ta đón mình không.

Trong ánh chiều, những ngôi nhà sàn loi lẻ vụt qua bên cửa xe. Ông thấy bóng mấy đứa trẻ lao từ nhà ra đường đứng dòm lên, nhập nhoạng và đen đúa. Đặc biệt, ông ấn tượng với những cặp mắt ngước nhìn ấy, dường như chúng long lanh hơn mắt những đứa trẻ bình thường nơi đô thị, nhưng pha trong đó là nét u ẩn và ngơ ngác lạ kỳ. Họ sống ra sao giữa chốn hoang vắng xa xôi này? Những kiếp dài nối mãi. Song, ông bần thần, cũng chẳng biết mình hạnh phúc hơn hay họ hạnh phúc hơn.
 
Top